Racje żywnościowe stworzone zostały na potrzeby wojskowe. Walczący w różnych warunkach żołnierze potrzebowali zabezpieczonych posiłków które mogli by zjeść w przypadku braku dostępu do kuchni polowej. Specjalne zestawy do dziś stosowane są w armiach – zawierają odpowiednio przygotowaną żywność, często również różnego rodzaju batoniki energetyczne, cukierki i witaminy, mające dostarczyć organizmowi jak najwięcej energii. Wszystko przechowywane jest zwykle w hermetycznych opakowaniach i zabezpieczone różnymi metodami przed zepsuciem. W wojsku racji takiej nie można zwykle otworzyć bez rozkazu. Tego typu pakiety żywnościowe stosują dziś nie tylko żołnierze, ale również himalaiści i wspinacze, turyści, grotołazi. Czasami stosuje się je podczas akcji pomocy humanitarnej. Co zwykle zawiera wojskowa racja żywnościowa?

Najważniejszy jest oczywiście podstawowy posiłek. Obecnie często jest to pakowana w torebki żywność liofilizowana, czyli żywność z której w specjalny sposób odciągnięto wodę. Tego typu jedzenie stworzono kiedyś w USA na potrzeby kosmonautów, aby nie trzeba było zabierać na orbitę zbyt ciężkich racji żywnościowych. Nadaje się ono do spożycia po zalaniu wodą.

Czasami zamiast liofilizatów w zestawie znajdziemy żywność suszoną, pasztet czy konserwy wojskowe. W skład racji żywnościowej wchodzą zwykle także suchary lub specjalny chleb w puszce, kawa, batoniki i cukierki.

We współczesnych racjach żywnościowych często można znaleźć specjalne izotoniczne napoje, czasami w postaci tabletek do rozpuszczenia w wodzie. Zawierają one potrzebne do właściwego funkcjonowania organizmu witaminy i związki organiczne. Czasami produkuje się specjalny żel izotoniczny w tubkach. Zjedzenie takiej dawki działa pobudzająco na cały organizm.

W racjach żywnościowych dodawane są czasami nawet specjalne tabletki do oczyszczania wody. Likwidują one zarazki i niebezpieczne substancje zawarte w pobranym z niepewnego źródła płynie.